تالار حافظ

دوشنبه ٥ امرداد ،۱۳۸۳

افول تحليلگری مالی
سعيد اسلامى بيدگلى:گاز لوله چه قدر مى ارزد؟ چرا ارزش روز بانك اقتصاد نوين در حدود يك ماه دو برابر شده است؟ در اين شركت چه اتفاقى افتاده است؟ آيا اقتصاد نوين با اين تشكيلات اندك و پس انداز هاى كم به اندازه نصف صدرا ارزش دارد؟ چه فرآيندى باعث شده است كه قيمت تكين كو از ۱۰۵۵۲ ريال در ۲۷/۲ به ۲۵۱۳۸ ريال در ۳/۴ برسد (يعنى رشدى معادل ۲۳۸ درصد در حدود يك ماه)؟ آيا سود آورى شركت دو برابر شده است و يا به طور ناگهانى ارزش دارايى هاى اين شركت رو به فزونى نهاده است؟ شايد هم قيمت گذارى اوليه آن اشتباه بوده است. كسى مسئول اين قيمت گذارى است؟ چرا شركت هاى ساختمانى ليست دارايى هاى خود را اعلام نمى كنند؟ اين سئوالات چندى است كارشناسان بازار سرمايه را به خود مشغول كرده است و براى اكثر اين سئوالات جواب منطقى و علمى وجود ندارد.

تحليلگران اوراق بهادار و كارشناسان بازار سرمايه از پاسخ به اين سئوالات در برابر سرمايه گذاران عاجز مانده اند و خود نيز در تحليل درست اتفاقات بازار سرمايه ايران سر در گمند. تأثير بازيگران عمده و نقش شايعات به قدرى در بازار سرمايه وسيع شده است كه عملاً براى سهم هاى پر گردش جايى براى تحليل باقى نمانده است. سهم هايى كه گاه تنها ۱۰ درصد يا كمتر آن در بازار وجود دارند، مورد معامله هاى چرخشى بين سهامداران عمده و يا شركت هاى اقمارى آنها قرار مى گيرند و اينگونه كارخانه اى كه تا چندى پيش ارزش بازار آن ۱۲۰ ميليارد تومان بود و ارزش واقعى آن بسيار كمتر از اين عدد نشان مى داد، اين روزها ده برابر قيمت دارد و البته هنوز بيش از ۹۰ درصد آن تحت مالكيت همان مجموعه اى است كه از اول سهامدار بود.سهامدارانى كه براى مشاوره نزد كارشناسان و تحليل گران مالى مى رفته اند با توصيه عدم خريد سهم هايى مواجه شده اند كه طى مدت كوتاهى چند برابر شده اند.

اگر چه واقعاً توجيه علمى براى بسيارى از اين افزايش قيمت ها وجود ندارد اما آنچه براى سرمايه گذار جز مانده اين است كه سود كلانى را به خاطر مشاوره از دست داده و آنچه در دراز مدت براى بازار سرمايه ايران مى ماند دورى و رويگردانى از تحليل هاى مالى است. در چنين بازارى سرمايه گذاران نيز ترجيح مى دهند به دنبال شايعات حركت كنند، نه تحليل هاى علمى. از اين رو شركتى كه تا چندى پيش باP/E ، ۱۴ توجيهى براى خريد نداشت (و حتى مديران آن اقدام به فروش سهم خود مى كردند)، پس از مجمع با P/E ، ۲۵ با صف هاى خريد طولانى مواجه است.در چنين بازارى كه سرمايه گذاران حداقل براى سرمايه گذارى هاى كوتاه مدت خود وقعى به تحليل هاى مالى نمى دهند، تحليل گرى مالى نيز هر روز روندى نزولى طى خواهد كرد و اهميت خود را از دست خواهد داد و به اين ترتيب چرخه اى به كار خواهد افتاد كه حاصل آن حذف اين ركن اساسى از بازار خواهد بود.

آنچه در اين بازار بيش از همه تأثير گذار خواهد بود، شايعات و اطلاعات درونى شركت ها است كه تنها در دست عده اى خاص از فعالان بازار است و اين مسئله بازار سرمايه ايران را به سمت هرچه ناكاراتر شدن پيش خواهد برد.تحليل گران مالى و نقش آن در بازار سرمايه به دليل وجود مكانيسم هاى پيچيده و تعدد عوامل تأثير گذار در بازار هاى مالى، فعالان اين بازار ها نياز به ابزار هايى براى درك اين مفاهيم و مكانيسم ها دارند. اينها همان ابزار هاى «تحليل گرى مالى» هستند. تحليل گران و مشاوران مالى تحليل هاى مربوط به سرمايه گذارى را تهيه كرده و به افراد حقيقى و حقوقى فعال در بازار هاى مالى خدمات مشاوره اى ارائه مى دهند. به اين ترتيب آنها با توجه به تخصص خود، عملكرد اقتصادى و مالى شركت ها و صنايع مختلف را براى سرمايه گذارى ارزيابى مى كنند و با توجه به نياز ها و شرايط مشتريان، شيوه هاى مناسب براى استفاده از ابزار هاى مالى و گزينه هاى مناسب سرمايه گذارى را پيشنهاد مى دهند.

در بازار هاى كارا، از آنجا كه اطلاعات به طور تقريباً يكسان در اختيار همه فعالان بازار هست، آنچه اهميت پيدا مى كند آناليز اين اطلاعات است. بنابراين در اين بازارها تحليل گران مالى نقشى حياتى در راهنمايى سرمايه گذاران ايفا مى كنند و سود بيشتر از طريق تحليل هاى بهتر حاصل مى شود. در چنين بازارى سرمايه گذارى روى مسائل تحليل گرى و تكنيك هاى آن نيز بيشتر خواهد بود و همين مسئله به كاراتر شدن بازار كمك مى كند.

• تحليل گرى در بازار سرمايه ايران

روش هاى متعددى براى تحليل گرى در بازار سهام وجود دارد كه از مهم ترين آنها روش هاى تكنيكال (Technical) و بنيادين (Fundamental) هستند. روش تكنيكال براساس داده هاى گذشته سعى در پيدا كردن روند هاى آينده دارد. اين روش به دليل وجود روند هاى سريع، كوتاه مدت و تا حدى قابل پيش بينى بازار سرمايه ايران از كارايى چندانى در اين بازار برخوردار نيست. در روش بنيادين تحليل گران مالى در ارائه ارزيابى اوراق بهادار از تحليل هاى مختلف سياسى، اقتصادى و مالى در سطح كلان كشور، صنعت و سازمان استفاده مى كنند و براى ارائه تحليل ها از آناليز جو بازار و شايعات نيز سود مى برند. اما از آنجا كه قابليت اعتماد به اينگونه اطلاعات (شايعات) پائين تر است هر چه در تحليل ها بيشتر از چنين اطلاعاتى استفاده شود، پايانى (Reliabilty) اين تحليل ها كمتر خواهد بود.همان طور كه پيش از اين نيز اشاره شد، وضعيت تحليل هاى مالى در بازار ايران به گونه اى است كه نقش شايعات و اطلاعات محرمانه در آن بسيار پررنگ است. از اين رو تحليل ها پايه و اساس محكمى ندارند.سرمايه گذاران نيز به تحليل هايى كه بر پايه محاسبات علمى باشد توجهى نمى كنند و معمولاً براساس تحليل هايى كه بر روى شايعات بنا شده اند اقدام به خريد و فروش يك سهم مى كنند.اتفاقاتى كه اخيراً در بازار سرمايه ايران رخ داده است (افزايش سرمايه و نرخ گذارى عجيب چند سهم پس از مجمع كه در هفته هاى پيش رخ داد) و رشد بى رويه برخى سهام تازه عرضه شده در بورس، موجب سلب اعتماد سرمايه گذاران از تحليل هاى مالى شده است. در چنين شرايطى مشاوران نيز براى اين كه مشتريان خود را از دست ندهند بيشتر از اين كه از روش هاى علمى براى ارائه گزينه هاى سرمايه گذارى استفاده كنند، با نگاه به جو بازار، صف هاى خريد و فروش، شايعات و ... مشاوره مى دهند.

• عوامل مؤثر بر وضعيت تحليل گرى در ايران

بى ترديد يكى از عوامل ضعف تحليل گرى در بازار سرمايه ايران، فقر علمى و كمبود ابزار ها در اين حوزه است. علاوه بر كار شناسان، فعالان بازار نيز با روش هاى نوين ارزيابى اوراق بهادار و ابزار ها و نرم افزار هاى نو كه امروزه در جهان مورد استفاده واقع مى شوند، آشنايى چندانى ندارند. از اين رو حتى اگر تحليلى هم با استفاده از اين روش ها ارائه شود، مورد استقبال قرار نخواهد گرفت.كمبود و يا ضعف قوانين، از ديگر عواملى است كه باعث مى شود تحليل گرى مالى در بازار سرمايه ايران كمرنگ باشد. ساختار قانونى سازمان بورس به گونه اى است كه اين امكان را مى دهد كه بيش از ۹۰ درصد سهام بسيارى از شركت ها در دست يك شركت و زير مجموعه هاى اقمارى آن باشد. به اين ترتيب اين مجموعه با انجام معاملات چرخشى توانايى ايجاد تقاضاى كاذب و تغيير قيمت در سهم شركت را دارا است. چرا بايد سهم شركتى كه بيش از ۱۰ درصد آن در دست مردم نيست در بازار بورس اوراق بهادار معامله شود؟ از طرفى قوانين در اجبار شركت ها براى ارائه اطلاعات درست نيز كوتاهى كرده است.

از اين رو بسيارى از شركت ها اطلاعات موثق و كاملى از فعاليت ها و دارايى ها خود به سرمايه گذاران و كارشناسان ارائه نمى دهند. همين مسئله كار تحليل را براى اين شركت ها سخت مى كند. علاوه بر ضعف قوانين در اجراى همين قوانين هم كاستى هاى بسيارى وجود دارد و شركت هاى بسيارى از رعايت آن سرباز مى زنند.عمق كم بازار نيز دست سهامداران عمده و شركت هاى بزرگ را براى بازى با سهام باز مى گذارد. چه بسيارند شركت هايى كه با انجام معاملات كوچك دچار تغيير قيمت هاى بزرگ مى شوند و چون درصد كمى از سهام اين شركت ها در دست مردم است، حساسيت بازار روز آنها زياد نيست. آنها با سهم شركت ها بازى مى كنند و هنگامى كه به اندازه كافى بالا رفت آن سهم را عرضه كرده، سود شناسايى مى كنند.نكته مهم ديگرى كه به اين ضعف بازار سرمايه ايران دامن مى زند فقدان ابزار ها و نقش هاى كنترلى در بازار سرمايه ايران است. براى مثال بازارساز ها (Market Makers) كسانى هستند كه مى توانند در هنگام رشد و يا سقوط بى رويه و بى دليل قيمت يك سهم وارد كارزار شده، سعى در تعديل عرضه و تقاضا داشته باشند. ارائه اطلاعات و تحليل هاى موثق از طرف سازمان بورس نيز مى تواند راهنماى مطمئنى براى سرمايه گذاران باشد.به هر حال آنچه هم اكنون در بازار ايران اتفاق مى افتد در دراز مدت زيان هاى جبران ناپذيرى بر پيكر بورس خواهد زد. اصلاح قوانين، تمركز بيشتر بر حسن اجراى قوانين، ايجاد ابزار ها و نقش هاى مورد نياز بازار و ... همه و همه راهكار هايى هستند كه اگر زودتر به انجام نرسند چيزى جز نوشدارويى پس از مرگ سهراب نخواهند بود.

با تشكر از على اسلامى بيدگلى و رسول اسكندرى
مهرداد حسینی

[ خانه| آرشيو | پست الكترونيك ]

خانه
آرشيو
پست الكترونيك

پرشين‌بلاگ

دوستان

 

وبلاگهای بورسی

تالار حافظ

بازارمالی

نوسان

کامیار فراهانی

مدیریت سهام

پرشیا استاک

اقتصاد-بورس-بانکداری

بازار تجارت و سرمایه

پرتفوی

پشت آینه

بازار سرمایه ایران

infomercial

تالار شیشه ای

شهریاری

بورس

رضا آزاد

کارگزار

راست بازار

مدیر

خاطرات یک مدیر

 اخبار داغ بازار بورس

اخبار داغ تدبیر اندیش

 

سایتهای بورسی

سازمان بورس اوراق بهادار

 خدمات بورس ایران

پارس پورتفولیو

آبان بروکر

سرمایه دات کام

سرمایه گذاری راهبرد

آریا سهم

بازار بورس

تضمین بازار

سهم ایران

سرمایه گذاری

شرکت کارگزاری مفید

شرکت کارگزاری تدبیرگر سرمایه

پارس اینوستمنت

ایران استوکس

نیک پاسارگاد

بازتاب

بازار بورس

اطلاع رسانی بانک و بیمه

دکتر عبده تبریزی

بورس فلزات لندن

تهران اکونومیست

بانک توسعه صادرات ایران

 

روزنامه های اقتصادی

روزنامه شرق

دنیای اقتصاد

پول

جهان اقتصاد

اقتصاد و هدف

صبح اقتصاد

حیات نو

ابراراقتصادی

عصر اقتصاد

 

شرکتها

صنعتی ایران خودرو

توس گستر

شانا

 سرمایه گذاری تکادو

توسعه صنایع بهشهر

صدرا

چادرملو

سایپا

سرمایه گذاری پتروشیمی

 

شبکه های خبری

پارس نیوز