تالار حافظ

چهارشنبه ۱۸ آبان ،۱۳۸٤

7 مشكل ساختاري بورس تهران موجب افت شاخص كل از پاييز سال 83 شد

   

گزارش فارس از بازخواني پرونده بورس تهران

7 مشكل ساختاري بورس تهران موجب افت شاخص كل از پاييز سال 83 شد

خبرگزاري فارس: نگاهي به روند افت شاخص كل بورس تهران نشان مي‌دهد كه وجود هفت مشكل ساختاري و مديريتي در بورس موجب افت شاخص كل از پاييز سال 83 شد و تنها در شش ماهه آخر سال 83 شاخص كل بورس تهران بيش از 1700 واحد تنزل كرده بود.
   

به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، نشريه تحقيقات اقتصادي خاورميانه پيشتر اعلام كرده بود: ارزش سهام بورس تهران از سياستها و تصميمات دبير كل، دستكاري در قيمتها و ديگر سفته بازيها تاثير مي پذيرد و به دليل فقدان نظارت مناسب، از حقوق سهامداران حمايت نشود.
اين نشريه با اشاره به رشد شاخصهاي بورس تهران در سالهاي اخير نوشت: رشد مبهوت كننده شاخص بازار بورس تهران طي يك مدت كوتاه در چند سال پيش به طور معقولانه اي منجر به اين شد كه مقام هاي بورس تهران دچار نگراني و اضطراب شوند و دبير كل بورس تهران چندين بار نسبت به احتمال تركيدن حباب بورس و افت شاخصها به سهامداران هشدار داد.
بنابرين گزارش، در اواسط سال 2003 ميلادي دبير كل بورس تهران وقتي نتوانست معامله كنندگان بورس را متقاعد كند، يك تصميم غيرعادي براي محدود كردن افزايش شاخص طي 15 روز اتخاذ كرد و مانع افزايش هرگونه افزايش قيمت بيش از 5 درصد در سهام هيچ شركت در اين مدت شد، با اين وجود بازار بورس تهران روند صعودي خود را ادامه داد و به بالاترين ركورد خود يعني 13836 در اواسط سال 2004 ميلادي رسيد ؛ ولي در سه ماهه آخر سال 2004 ميلادي برخي عوامل موجب اين شد كه روند صعودي شاخص بورس متوقف شود.
ميس افزود: شايعه سازي در خصوصي دستكاري در قيمت سهام توسط فرو شندگان، خروج برخي شركتها از بورس و احتمال بازجويي‌هاي تخلفات مالي منجر به اين شد كه نگراني و اضطراب برحق و درستي ايجاد شود.عدم استقبال از سهام عرضه شده سازمان خصوصي سازي در بورس تهران نيز كاهش اعتماد سرمايه‌گذاران را نشان داده است.
عوامل بيروني نيز مثل موضوع غني سازي اورانيوم و تهديدهاي نظامي عليه ايران از سوي آمريكا و اسراييل عوامل ديگر نااطميناني در بازار بورس تهران هستند.
اين گزارش يادآور شد: در آخرين روز كاري سال 1383 شاخص بورس تهران به 12113 واحد كاهش يافته بود، ولي عليرغم آن هنوز نسبت به سال گذشته 5/6 درصد بالاتر بود ولي 1/12 درصد نسبت به ركورد اواسط دسامبر 2004 كمتر بود.
طي دهه منتهي به ماه مارس سال 2005 ميلادي تعداد شركتهاي ثبت شده در بازار بورس تهران از 164 شركت به 420 شركت رسيد و تعداد كل سهام مبادله شده نيز در اين بورس از 149 ميليون سهم به 12 ميليارد سهم افزايش يافت.
ارزش بازاري سهامهاي ثبت شده در بورس تهران نيز از 8 ميليارد دلار به 46 ميليارد دلار رسيد و شاخص كل بورس تهران نيز طي اين ده سال 17 برابر افزايش يافته است.
رشد شگفت انگيز بازار بورس تهران در گذشته و رفتار مخاطره آميز آن در ماههاي اخير با نگاه دقيق تر به مشخصه هاي برجسته آن مثل مديريت دولتي بورس، مالكيت حداكثري دولت و دستكاري داخلي در قيمتها به بهترين نحو قابل فهم و توضيح است و بطور كل معماي بورس تهران را مي توان با ذكر هفت نقطه ضعف براي اين بورس حل كرد.
نخستين مشخصه بورس تهران كه يك مشكل براي آن ارزيابي مي شود و در عملكرد مستقل آن از اقتصاد كشور تاثير گذار بوده، اين است كه ساختار مديريت در بورس تهران كه شامل شوراي عالي بورس، كميته پذيرش و هيات داوري مي شود، تقريبا" به طور كامل يا از مقامهاي عالي رتبه دولتي تشكيل شده است و يا اينكه نمايندگان دولت حتما" در اين نهادها حضور دارند.
هيات مديره هفت نفره بورس تهران نيز توسط كارگزاران بورس كه بايد به كميسيون نظارت منصوب شده از سوي شوراي عالي بورس پاسخگو باشند، انتخاب مي شوند.
دوم اين كه بيش از 80 درصد ارزش بازاري بورس تهران به طور مستقيم يا غير مستقيم تحت مالكيت سازمانهاي دولتي مثل سازمان تامين اجتماعي و صندوق بازنشستگي و سازمانهاي شبه دولتي مثل بانكها، شركتهاي بيمه و بنياد قرار دارد و به همين دليل بورس تهران نقش مهمي را در فراهم آوردن سرمايه ايفا نمي كند و نمي تواند پس اندازهاي سرگردان بخش خصوصي را به طور قابل توجهي جذب كند.
سومين مشكل بورس تهران اين است كه اين بورس نسبتا" كوچك است، دچار كمبود نقدينگي است و تا حد زيادي به سرمايه هاي داخلي وابسته است.
كل ارزش بازاري بورس تهران 46 ميليارد دلار است كه از ارزش بازاري تمامي بورسهاي بزرگ دنيا كمتر است و نسبت ارزش بازاري بورس تهران به كل توليد ملي اين كشور در مقايسه با بيشتر بورسهاي دنيا پايين تر است.
معاملات در بازار بورس تهران نيز به تعداد معدودي از كالاها و اسناد محدود مي شود، ريسك بورس بالا است و از اين لحاظ تفاوتي بين اسناد مالي مختلف وجود ندارد و تفريبا" پنهان كردن اين ريسك نيز غير ممكن است.
بورس تهران يك بازار محدودي است كه از مجموع 680 هزار شركت ثبت شده در اين كشور، تنها 420 شركت را در خود جاي داده است و بيش از 100 شركت ثبت شده در بازار بورس تهران غير فعال هستند و كمتر از 200 شركت نيز معاملات منظم در اين بورس انجام مي دهند.
گردش سرمايه روزانه سهام در بورس تهران 30 و از جمله پايين ترين رقم گردش سرمايه در بورسهاي دنيا است.
برخي برآوردها نيز نشان مي دهد كه كمتر از ده شركت بزرگ كه به صنايع عمده اين كشور تعلق دارند، بيش از 50 درصد ارزش سهام بورس تهران را به خود اختصاص دادند و تقريبا" 80 درصد معاملات روزانه اين بورس را انجام مي دهند، از طرف ديگر از جمعيت 68 ميليون نفري ايران تنها سه ميليون نفر سهام بورس در اختيار دارند كه با توجه به توليد ناخالص داخلي اين كشور يكي از پايين ترين نسبتها بين كشورهاي جهان است و مشاركت فردي در معاملات روزانه كمتر از چند هزار معامله است.
چهارمين ضعف بورس كه به تركيدن حبابهاي آن انجاميد، عدم شناوري كافي بورس است و هنوز در اين كشور شيوه هاي نوين بازاريابي وجود ندارد و تمامي دستورهاي خريد بايد به صورت فردي انجام شود كه موجب تاخير زياد در اجراي دستور خريد نيز خواهد شد.
همچنين يك عدم تعادل پايدار بين عرضه و تقاضاي سهام وجود دارد و از آنجايي كه بخش عمده سهام بازار به تعداد معدودي شركت بزرگ دولتي تعلق دارد، ميزان عرضه سهام در بورس معمولا" با تقاضا همخواني نداشته و از آن كمتر است چرا كه اكثر سهامداران انگيزه براي خودداري از عرضه سهام خود براي كسب پيشنهاد بالاتر قيمت را دارند.
بر عكس، تقاضا براي سهام معمولا" بيشتر از عرضه است و علت آن نيز نرخ تورم دورقمي، افزايش 25 درصدي كل نقدينگي بخش خصوصي در هر سال، افزايش قيمت نفت و انتظار افزايش نوسان سريع در قيمت سهام مي باشد.
بنابراين در حالي كه متوسط نسبت قيمت به درآمد در بازار پايين است و حدود 10 درصد است، ولي اين رقم از سال 1998 تا كنون 350 درصد رشد داشته است.
دليل ديگر براي عدم شناوري كافي بورس تعداد كم كارگزاران در اين بورس است و به عبارتي براي هر 50 هزار سهامدار يك كارگزار بورس وجود دارد.كارگزاران بورس تهران نيز در موقعيتي هستند كه معاملاتي را كه به نفع آنها است يا به نفع افراد مطلع است، در اولويت قرار دهند و از اين لحاظ هيچ نگراني نسبت به جريمه شدن يا مورد مجازات قرار گرفتن را ندارند.
به طور مشابهي، بانكهاي دولتي كه هم به عنوان مالكين غير مستقيم بورس مطرح هستند و هم اجراي دستورات خريد و فروش را بر عهده دارند، مي توانند منافع خود را در معاملات بر منافع مردم و سهامداران ترجيح دهند.
پنجمين دليل قصور و كوتاهي بورس تهران و نقطه ضعف آن عدم شفاف سازي است. شفاف سازي بورس تهران در خصوص اطلاعات و قانونگذاري و قوانين عملكرد داخلي كمتر از استاندارد بورسهاي غربي است.
اقتصاد جمهوري اسلامي ايران هنوز فاقد يك قانون جامع براي بورس و معامله سهام است و بورس تهران هنوز بر اساس قانون قديمي 40 سال گذشته فعاليت مي كند.از طرفي كميته اي در بورس براي نظارت دقيق بر اجراي قوانين و انجام صحيح و بدون ضرر معاملات وجود ندارد.
ششم اين كه قيمت سهام معمولا" از سياستها و تصميمات دبير كل، دستكاري در قيمت و ديگر سفته بازيها تاثير مي پذيرد و منابع اخبار مالي مستقل و دسترسي برابر به عملكرد شركتها در سايه فقدان تحليلهاي حرفه اي به ندرت مشهود است و به دليل فقدان نظارت مناسب، از حقوق سرمايه گذاران و سهامداران به طور عادلانه اي حمايت نمي شود.
نهايت اين كه بورس تهران تقريبا" به طور كامل يك بورس داخلي باقي مانده است و مشاركتهاي خارجي در اين بورس نسبتا" محدود است.

مهرداد حسینی

[ خانه| آرشيو | پست الكترونيك ]

خانه
آرشيو
پست الكترونيك

پرشين‌بلاگ

دوستان

 

وبلاگهای بورسی

تالار حافظ

بازارمالی

نوسان

کامیار فراهانی

مدیریت سهام

پرشیا استاک

اقتصاد-بورس-بانکداری

بازار تجارت و سرمایه

پرتفوی

پشت آینه

بازار سرمایه ایران

infomercial

تالار شیشه ای

شهریاری

بورس

رضا آزاد

کارگزار

راست بازار

مدیر

خاطرات یک مدیر

 اخبار داغ بازار بورس

اخبار داغ تدبیر اندیش

 

سایتهای بورسی

سازمان بورس اوراق بهادار

 خدمات بورس ایران

پارس پورتفولیو

آبان بروکر

سرمایه دات کام

سرمایه گذاری راهبرد

آریا سهم

بازار بورس

تضمین بازار

سهم ایران

سرمایه گذاری

شرکت کارگزاری مفید

شرکت کارگزاری تدبیرگر سرمایه

پارس اینوستمنت

ایران استوکس

نیک پاسارگاد

بازتاب

بازار بورس

اطلاع رسانی بانک و بیمه

دکتر عبده تبریزی

بورس فلزات لندن

تهران اکونومیست

بانک توسعه صادرات ایران

 

روزنامه های اقتصادی

روزنامه شرق

دنیای اقتصاد

پول

جهان اقتصاد

اقتصاد و هدف

صبح اقتصاد

حیات نو

ابراراقتصادی

عصر اقتصاد

 

شرکتها

صنعتی ایران خودرو

توس گستر

شانا

 سرمایه گذاری تکادو

توسعه صنایع بهشهر

صدرا

چادرملو

سایپا

سرمایه گذاری پتروشیمی

 

شبکه های خبری

پارس نیوز